Bölüm 37. Muhtemel Soru/Sorunlar ve İpuçları

37.1. AMD işlemcili (32 bit) makinem için en uygun çekirdek hangisidir?

2.4 serisi için;

k6 - AMD K6/K6-II/K6-III için optimize edilmiştir.
k7 - AMD K7 (Athlon/Duron/Thunderbird) için optimize edilmiştir.
k7-smp - AMD K7 (Athlon/Duron/Thunderbird) için SMP (çoklu işlemci desteği) olarak optimize edilmiştir.

2.6 serisi için;

k7 - AMD K7 (Athlon/Duron/Thunderbird) için optimize edilmiştir.
k7-smp - AMD K7 (Athlon/Duron/Thunderbird) için SMP (çoklu işlemci desteği) olarak optimize edilmiştir.

37.2. AMD64 mimarisine sahip makinem için en uygun çekirdek hangisidir?

2.6 serisi için;

amd64-generic - Tüm AMD64 ve uyumlu mimarilerde çalışır.
amd64-k8 - AMD64 için optimize edilmiştir.
amd64-k8-smp - AMD64 için SMP (çoklu işlemci desteği) olarak optimize edilmiştir.

37.3. Intel 64 mimarisine sahip (EM64T) makinem için en uygun çekirdek hangisidir?

2.6 serisi için;

em64t-p4 - EM64T için optimize edilmiştir (HT desteği aktif değil).
em64t-p4-smp - EM64T için SMP (çoklu işlemci desteği) olarak optimize edilmiştir.

37.4. AMD64 resmi olarak destekleniyormu? AMD64 için hangi depoları kullanmam gerekir

AMD64 şu an için resmi olarak desteklenen mimariler arasında yer almaz. Ancak AMD64 Sarge'nin resmi olarak duyurulması ile birlikte, resmi olarak desteklenen mimariler arasına girmiş olacak.

debian-pure64 testing (sarge) depoları: 

deb http://debian-amd64.alioth.debian.org/debian-pure64 sarge main contrib non-free
deb-src http://debian-amd64.alioth.debian.org/debian-pure64 sarge main contrib non-free

deb http://bach.hpc2n.umu.se/debian-pure64 sarge main contrib non-free
deb-src http://bach.hpc2n.umu.se/debian-pure64 sarge main contrib non-free

deb http://bytekeeper.as28747.net/amd64/alioth/debian-pure64 sarge sarge main contrib non-free
deb-src http://bytekeeper.as28747.net/amd64/alioth/debian-pure64 sarge main contrib non-free

deb http://debian.inode.at/debian-amd64/debian-pure64 sarge main contrib non-free
deb-src http://debian.inode.at/debian-amd64/debian-pure64 sarge main contrib non-free

deb http://ftp.de.debian.org/debian-amd64/debian-pure64 sarge main contrib non-free
deb-src http://ftp.de.debian.org/debian-amd64/debian-pure64 sarge main contrib non-free

deb ftp://ftp.caliu.info/pub/distribucions/debian-amd64/debian-pure64 sarge main contrib non-free
deb-src ftp://ftp.caliu.info/pub/distribucions/debian-amd64/debian-pure64 sarge main contrib non-free

deb http://mirror.switch.ch/ftp/mirror/debian-amd64/debian-pure64 sarge main contrib non-free
deb-src http://mirror.switch.ch/ftp/mirror/debian-amd64/debian-pure64 sarge main contrib non-free

deb http://debian-amd64.madduck.net/debian-pure64 sarge main contrib non-free
deb-src http://debian-amd64.madduck.net/debian-pure64 sarge main contrib non-free

deb ftp://ftp.tiscali.nl/pub/mirror/debian-pure64 sarge main contrib non-free
deb-src ftp://ftp.tiscali.nl/pub/mirror/debian-pure64 sarge main contrib non-free

deb http://www.nighttiger.ca/ftp/distros/debian-pure64 sarge main contrib non-free
deb-src http://www.nighttiger.ca/ftp/distros/debian-pure64 sarge main contrib non-free

deb http://mirror.ohiolinux.net/pub/mirrors/alioth-amd64/debian-pure64 sarge main contrib non-free
deb-src http://mirror.ohiolinux.net/pub/mirrors/alioth-amd64/debian-pure64 sarge main contrib non-free

debian-pure64 sid (unstable) depoları: 

deb http://debian-amd64.alioth.debian.org/debian-pure64 sid main contrib non-free
deb-src http://debian-amd64.alioth.debian.org/debian-pure64 sid main contrib non-free

deb http://bach.hpc2n.umu.se/debian-pure64 sid main contrib non-free
deb-src http://bach.hpc2n.umu.se/debian-pure64 sid main contrib non-free

deb http://bytekeeper.as28747.net/amd64/alioth/debian-pure64 sid sarge main contrib non-free
deb-src http://bytekeeper.as28747.net/amd64/alioth/debian-pure64 sid main contrib non-free

deb http://debian.inode.at/debian-amd64/debian-pure64 sid main contrib non-free
deb-src http://debian.inode.at/debian-amd64/debian-pure64 sid main contrib non-free

deb http://ftp.de.debian.org/debian-amd64/debian-pure64 sid main contrib non-free
deb-src http://ftp.de.debian.org/debian-amd64/debian-pure64 sid main contrib non-free

deb http://ftp.kaist.ac.kr/pub/debian-amd64/pure64 sid main contrib non-free
deb-src http://ftp.kaist.ac.kr/pub/debian-amd64/pure64 sid main contrib non-free

deb http://mirror.phy.bnl.gov/debian-amd64 sid main contrib non-free
deb-src http://mirror.phy.bnl.gov/debian-amd64 sid main contrib non-free

deb ftp://ftp.caliu.info/pub/distribucions/debian-amd64/debian-pure64 sid main contrib non-free
deb-src ftp://ftp.caliu.info/pub/distribucions/debian-amd64/debian-pure64 sid main contrib non-free

deb http://mirror.switch.ch/ftp/mirror/debian-amd64/debian-pure64 sid main contrib non-free
deb-src http://mirror.switch.ch/ftp/mirror/debian-amd64/debian-pure64 sid main contrib non-free

deb http://debian-amd64.madduck.net/debian-pure64 sid main contrib non-free
deb-src http://debian-amd64.madduck.net/debian-pure64 sid main contrib non-free

deb ftp://ftp.tiscali.nl/pub/mirror/debian-pure64 sid main contrib non-free
deb-src ftp://ftp.tiscali.nl/pub/mirror/debian-pure64 sid main contrib non-free

deb http://www.nighttiger.ca/ftp/distros/debian-pure64 sid main contrib non-free
deb-src http://www.nighttiger.ca/ftp/distros/debian-pure64 sid main contrib non-free

deb http://mirror.ohiolinux.net/pub/mirrors/alioth-amd64/debian-pure64 sid main contrib non-free
deb-src http://mirror.ohiolinux.net/pub/mirrors/alioth-amd64/debian-pure64 sid main contrib non-free

debian-pure64-3.4 depoları: 

deb http://debian-amd64.alioth.debian.org/debian-pure64-3.4 sid main contrib non-free
deb-src http://debian-amd64.alioth.debian.org/debian-pure64-3.4 sid main contrib non-free

deb http://bach.hpc2n.umu.se/debian-pure64-3.4 sid main contrib non-free
deb-src http://bach.hpc2n.umu.se/gcc-3.4 sid main contrib non-free

deb http://bytekeeper.as28747.net/amd64/alioth/debian-pure64-3.4 sid main contrib non-free
deb-src http://bytekeeper.as28747.net/amd64/alioth/debian-pure64-3.4 sid main contrib non-free

deb http://debian.inode.at/debian-amd64/debian-pure64-3.4 sid main contrib non-free
deb-src http://debian.inode.at/debian-amd64/debian-pure64-3.4 sid main contrib non-free

deb ftp://ftp.caliu.info/pub/distribucions/debian-amd64/debian-pure64-3.4 sid main contrib non-free
deb-src ftp://ftp.caliu.info/pub/distribucions/debian-amd64/debian-pure64-3.4 sid main contrib non-free

deb http://mirror.ohiolinux.net/pub/mirrors/alioth-amd64/debian-pure64-3.4 sid main contrib non-free
deb-src http://mirror.ohiolinux.net/pub/mirrors/alioth-amd64/debian-pure64-3.4 sid main contrib non-free

37.5. Sistemdeki Paket Listesini Yedeklemek

Sistemdeki paket listesini kaydetmek için; var olan

dpkg --get-selections > selections.txt

Gerektiğinde başka bir makinede bu listeyi kullanarak hızlıca kurulum yapabilmek için;

dpkg --set-selections < selections.txt
apt-get deselect-upgrade

37.6. Sistem zamanının zaman sunucularından ayarlanması

apt-get install ntpdate Zaman sunucusu olarak time.deu.edu.tr adresini veya yurtdışından ntp.demon.co.uk, pool.ntp.org olarak belirleyebilirsiniz. Öntanımlı olarak bu sunucu pool.ntp.org olarak gelecektir.

Zaman sunucusunu daha sonra /etc/default/ntpdate dosyasından değiştirmek mümkün. Değişiklik yaptıktan sonra /etc/init.d/ntpdate restart komutu ile ntpdate'i yeniden başlatabilirsiniz.

Zaman sunucusu adreslerine http://www.eecis.udel.edu/~mills/ntp/clock1a.html ve http://www.eecis.udel.edu/~mills/ntp/clock1a.html adresinden ulaşabilirsiniz.

[Not]Not

Sisteminiz her yeniden başlatıldığında sistem zamanı belirtilen zaman sunucusundan senkronize edilmeye çalışılacaktır. Bu açılış süresinde çok kısada olsa gecikmeye sebep olur.

37.7. Sarge resmi olarak anons edildikten sonrada sadece Sarge deposunu kullanmak için ne yapmalıyım?

/etc/apt/sources.list dosyanızda testing olarak yer alan ifadeleri sarge şeklinde düzenlerseniz Sarge resmi olarak anons edildikten sonra da doğru depoyu kullanmaya devam ediyor olacaksınız. Veya Sarge resmi olarak anons edilip testing deposundan stable depoya aktarılınca sizinde sources.list dosyanızdaki testing ifadelerini stable olarak değiştirmeniz gerekir. Aksi taktirde Sarge resmi olarak anons edildikten sonra şu anki Sarge deposunu değil daha farklı depoyu (şu anki Sid deposunu) kullanıyor olacaksınız.

[Not]Not

Yukarıda izah edilen bu durum belki masaüstü kullanıcıları için sorun teşkil etmeyebilir, ancak Sarge'yi şu an sunucu olarak kullanan kullanıcıların çok dikkat etmesi gereken bir durumdur.

37.8. 1 GB (veya üzere) belleğim var ancak Debian tamamını görmüyor

Çekirdeği uyun ayarlarla (yüksek bellek desteği ile) yeniden derlemeniz gerekir. 1 GB veya üzerindeki belleklerin tamamının kullanılabilmesi için çekirdeğinizde High Memory Support kısmından sizin için uygun olan değeri belirtmeliniz (mesela 4 GB). Aksi takdirde bellek alanının sadece ZONE_NORMAL (16 - ~880 MB arasındaki alan) olarak tabir edilen kısmına kadar erişebilirsiniz.

37.9. X-Window'un yeniden yapılandırılması

dpkg-reconfigure xserver-xfree86

37.10. Sistem başlatılırken herhangi bir komutu nasıl çalıştırabilirim?

Sistem başlatılırken, sistemin ayarlandığı açılış seviyesine göre (Debian için varsayılan değer 2'dir) /etc/rc?.d dizini içerisindeki betikleri sırayla işletir. Bu betiklerin esas yolları /etc/init.d dizinidir. Betiklerin hepsi /etc/init.d içerisinde yer alır, biz runlevel 2 ile başlattığımız bir makine için her açılışta otomatik olarak çalıştırılmasını istediğimiz betikleri /etc/rc2.d içerine bağlarız. Sizde açılışta çalıştırmak istediğiniz komut için ufak bir betik yazıp /etc/init.d/ içerisine bırakarak daha sonra da bunun gerekli araçlarla veya ln -s komutu ile /etc/rc2.d içerisine bağlanmasını sağlayabilirsiniz.

Mesela, Internet bağlantımız ile ilgili ufak bir betiğin her açılışta çalışmasını istiyor olalım. Bu betiği aşağıdaki şekilde "internet.sh" olarak kaydedip, /etc/init.d/ içerisine bırakalım.

#!/bin/bash
echo 1 > /proc/sys/net/ipv4/ip_forward
/sbin/iptables -t nat -A POSTROUTING -s 192.168.0.0/24 -d 0/0 -j MASQUERADE

Sıra bu betiğin açılışımıza uygun olan seviyede aktif edilmesine geldi. Bu betiği açılış seviyemiz ne olursa olsun mutlaka başlatılan /etc/rcS.diçerisinde de aktif edebiliriz ancaksisteme daha sonradan eklenen betikler için genelde uygun seviye altına bağlamak tercih görür. Bu işlem için aşağıdaki yöntemlerden birisini tercih edebilirsiniz.

  • ln -s /etc/init.d/internet.sh /etc/rc2.d/SXXinternet (XX ile açılış sırası belirtilir 92,93 gibi bir değer uygun olur)
  • update-rc.d -f internet.sh defaults 92 (internet.sh betiğini tüm seviyelere bağlar)
  • rcconf paketini kurup rcconf ile çalıştırarak açılışta aktif edilmesini istediğiniz betikleri belirtebilirsiniz. Buda tüm seviyelere sizin betiğinizi bağlar.
  • sysv-rc-conf paketi ile de istediğiniz seviyeye betiği bağlayabilirsiniz. sysv-rc-conf paketi update.rc ve rcconf'dan farklı olarak betiği siz istemedikçe tüm seviyelere bağlamaz, hangi seviye aktif edilmesini istediğinizi işaretleminizi ister.

Konu ile ilgili daha detaylı bilgi için : http://www.debian.org/doc/debian-policy/ch-opersys.html#s-sysvinit

37.11. Bir dosyanın hangi paket içerisinden çıktığını nasıl öğrenebilirim?

Bu tür yöntemlerin hepsinde olduğu gibi bu işlem için birden fazla yöntem uygulamak mümkün.

  • dpkg ile; dpkg -S /dosyanın/bulunduğu/yol/dosya.ismi şeklinde
  • apt-file aracını kullanarak;

    apt-file tüm paketler hakkında içerdikleri dosyalara ilişkin kayıtları tutar

    apt-get install apt-file
    apt-file update
    apt-file search /dosyanın/bulunduğu/yol/dosya.ismi
    

    Bir paketin içeriğini aşağıdaki komutla listeleyebilirsiniz:

    apt-file list <paket_ismi>
    

  • auto-apt aracı ile; Bu paket öntanımlı olarak apt-file auto-apt ile aynı kaynağı kullanır.
  • http://packages.debian.org adresindeki sorgu panelini kullanarak aradığınız dosyanın hangi paket içerisinde çıktığını bulabilirsiniz.

Daha detaylı bilgi için; http://www.debian.org/doc/manuals/apt-howto/ch-search.tr.html

37.12. Aynı tür yazılımlardan sadece birisinin öntanımlı olarak ayarlanabilmesi

update-alternatives komutu ile aynı kategorideki yazılımlardan birisinin varsayılan olarak seçilebilmesini sağlayabilirsiniz.

Misal olarak; update-alternatives --display x-window-manager komutu ile sisteminizdeki mevcut Pencere Yöneticilerini görebilir, dilediğiniz birisini varsayılan olarak atayabilirsiniz. Herhangi bir Pencere Yöneticisini varsayılan olarak atama yapabilmek için ise; update-alternatives --config x-window-manager komutunu kullanabilirsiniz.

Benzer şekilde sisteminizdeki tarayıcılardan birisini varsayılan olarak atayabilmek için anahtar kelime www-browser olacaktır. update-alternatives --config www-browser ile de varsayılan olarak belirlenmesini istediğiniz tarayıcınızı değiştirebileceksiniz. Masaüstü yöneticimizi değiştirebilmek için ise anahtar kelime x-display-manager olacaktır. Bu işlem için de update-alternatives --config x-display-manager komutunu işletmek gerekecek.

Varsayılan editörümüzü değiştirebilmek için; update-alternatives --config editor

Benzer şekilde örnekleri çoğaltmak mümkün olmakla birlikte tüm seçeneklerinizin, yani mevcut anahtar kelimelerinizin neler olduğuna ls -al /etc/alternatives komutu ile bakabilirsiniz.

37.13. Paket kurmak istediğimde E tuşuna basıyorum ancak komut satırına düşüyor

Bu geçici bir problem, şu an için E yerine sadece Enter ile işlemi başlatabilirsiniz.

37.14. /etc/resolv.conf dosyamın içeriği her yeniden başlatılmada siliniyor

Sisteminizde resolvconf paketi kurulu olabilir. Bu paket /etc/resolv.conf dosyasına müdahele eder. DHCP ve PPP istemcilerinden Alan adı sunucularını bularak /etc/resolv.conf dosyasını değiştirir. Dilerseniz alan adı sunucularını /etc/network/interfaces dosyasında aşağıdaki şekilde belirtebilirsiniz.

auto eth0 
iface eth0 inet static
        address AAA.AAA.AAA.AAA
        netmask NNN.NNN.NNN.NNN
        gateway GGG.GGG.GGG.GGG
        dns-nameservers NNN.NNN.NNN.NNN NNN.NNN.NNN.NNN

37.15. Kurmak istediğim paketin istediğim sürümünün deb paketi yok ne yapmalıyım?

Belki aradığınız paketin istediğiniz sürümünü http://www.apt-get.org benzeri gayri-resmi depolardan temin edebilirsiniz. Veya kullanmakta olduğunuz sürümün bir üstündeki depoya bakıp paketiniz oralarda varsa, kaynak kodunu indirip kendi sisteminizde derleyerek deb paketini oluşturabilirsiniz.

Aradığınız paket unstable depoda yer alıyor olsun; Unstable depo için gerekli olan deb-src satırını /etc/apt/sources.list dosyanıza ekleyiniz. Daha sonra;

apt-get update
apt-get build-dep <paket_ismi>
apt-get -b source <paket_ismi>

Şeklinde sisteminizde yeni bir deb paketi oluşturmaya çalışıp oluşan deb paketini kurmaya çalışabilirsiniz.

Diğer yandan paketi Unstable depodan direk olarak indirip kurmayı deneyebilirsiniz.

Bu yöntemlerin hepsi, resmi olmayan ve problemlerle karşılaşma ihtimalinizin olduğu yöntemlerdir. Bu şekilde kurulan paketlerin %100 kararlı veya sorunsuz olarak çalışabileceği garanti edilemez. Ancak bu kesin sorun çıkarır anlamında da algılanmamalıdır.

[Not]Not
Şayet kaynak kodu üzerinde değişiklik yapmak istiyorsanız yukarıdaki son satırı -b parametresini dahil etmeden işletiniz. Daha sonra kaynak kodun yer aldığı dizine geçerek yapmak istediğiniz değişiklikleri yapıp fakeroot debian/rules binary veya dpkg-buildpackage -uc -us -rfakeroot komutunu işletiniz.

37.16. Bazı programlarda fontlar çok küçük görüntüleniyor

apt-get install xfonts-100dpi xfonts-100dpi-transcoded xfonts-75dpi xfonts-75dpi-transcoded xfonts-base-transcoded

37.17. X.Org'un Debian paketi varmı?

Hayır. X.Org için resmi bir Debian paketi yok.

37.18. X.Org niçin Debian paketi olarak sunulmuyor?

En azından Sarge duyurulana kadar Debian tarafından X.Org ile ilgili bir işlem yapılmayacak. Ancak daha sonra X.Org Debian tarafından Resmi olarak desteklenmeye başlanacak. Konu ile ilgili detaylı bilgiyi http://people.debian.org/~terpstra/message/20040712.051027.74293658.html adresinde bulabilirsiniz.

37.19. X.Org'u Sarge üzerinde nasıl kullanabilirim?

X.Org paketleri şu an Ubuntu tarafından kendi sistemleri için paketlenmektedir. Tavsiye edilmemekle birlikte illaki denemek isterseniz Ubuntu depolarından faydalanabilirsiniz. Ancak Ubuntu paketleri ile Debian paketlerinin %100 uyumlu olmadığını göz ardı etmeyiniz.

Diğer yandan Debian için yapılmış resmi olmayan X.Org paketleri bulabilir bunları deneyebilirsiniz. Ancak tekrar etmekte fayda var, X.Org Debian tarafından resmi olarak desteklenmeye başlanmadan, paketleri bizzat Debian tarafından sunulmadan yapacağınız kurulumlar sadece sizi bağlar.

37.20. ISO imaji içerisindeki dosyaları CD'ye yazmadan nasıl elde edebilirim?

mount -o loop myfile.iso /mnt

Ayrıca isoinfo veya http://cdemu.sourceforge.net/ ile imaj içerisindeki dosyaları alabilirsiniz.

37.21. Exim'i nasıl konfigüre edebilirim?

Exim'i yeniden konfigüre işlemini exim4-config paketi ile yapabilirsiniz. Bu paket kurulu ise;

dpkg-reconfigure exim4-config

ile gerekli ayarları kolayca yapabilirsiniz.